Dua bij het binnengaan van de markt: winkels, supermarkten en online aankopen

Een markt is meer dan een plaats waar producten worden aangeboden en geld van hand wisselt. Het is ook een omgeving waarin verlangens worden gewekt, mensen met elkaar worden vergeleken en winst soms belangrijker dreigt te worden dan eerlijkheid. Tussen prijzen, reclame, drukte en aanbiedingen kan het hart gemakkelijk vergeten Wie werkelijk voorziet.

Daarom leert de islam de mens om ook deze gewone momenten met Allah (God) te verbinden. De smeekbede (dua) is daarbij geen los ritueel dat zonder nadenken wordt uitgesproken. Zij brengt het hart tot stilstand voordat het door begeerte, haast of achteloosheid wordt meegenomen. De gelovige noemt Allah, vernieuwt zijn intentie, vraagt om het goede en zoekt bescherming tegen het kwaad dat zowel buiten hem als in zijn eigen hart aanwezig kan zijn.

De markt bevindt zich tegenwoordig niet alleen tussen kramen of in een winkelstraat. Zij komt ook binnen via supermarkten, winkelcentra, webshops, sociale media en aankoopapps. De deur van de markt kan daarom een echte deur zijn, maar ook het openen van een website, het vullen van een winkelmandje of het drukken op een betaalknop.

Met welke intentie ga je naar de markt?

Voordat de tong iets uitspreekt, richt het hart zich op zijn doel. De intentie is geen vaste zin die hardop moet worden gezegd. Zij is de bedoeling waarmee iemand handelt.

Een moslim kan naar de markt gaan om toegestaan voedsel te kopen, voor zijn gezin te zorgen, geschikte kleding te vinden, een noodzakelijke dienst te betalen of door eerlijke handel zijn levensonderhoud te verdienen. Een gewone aankoop kan zo worden verbonden met verantwoordelijkheid, zorg en dankbaarheid.

Dezelfde markt kan echter ook een plaats worden waar iemand koopt om indruk te maken, zichzelf met anderen te vergelijken of een innerlijke leegte tijdelijk te verdoven. Het product is dan misschien toegestaan, maar het hart raakt steeds sterker afhankelijk van bezit, aandacht of status.

Een goede intentie helpt de mens daarom herinneren waarom hij koopt. Heb ik dit werkelijk nodig? Is het goed voor mij en mijn gezin? Kan ik het betalen zonder schadelijke schulden? Koop ik vanuit rust en verantwoordelijkheid, of vanuit begeerte, verveling en angst om iets te missen?

De intentie alleen maakt een verboden of oneerlijke handeling niet goed. Maar wanneer de aankoop toegestaan is, kan een zuivere bedoeling haar verbinden met aanbidding. De gelovige koopt dan niet gedachteloos, maar als iemand die weet dat zijn geld hem door Allah is toevertrouwd.

Begin met Bismillah en vertrouwen op Allah

De geestelijke voorbereiding op de markt begint al wanneer iemand zijn huis verlaat. Hij stapt niet naar buiten alsof hij volledig aan zichzelf, zijn geld en zijn inzicht is overgelaten. Hij begint met de naam van Allah en vertrouwt op Hem.

Profeet Mohammed ﷺ (vrede zij met hem) zei: “Wanneer iemand zijn huis verlaat en zegt: ‘In de naam van Allah. Ik vertrouw op Allah. Er is geen macht en geen kracht behalve door Allah’, wordt tegen hem gezegd: ‘Je bent geleid, je bent voldoende beschermd en je bent behoed.’ De duivels houden vervolgens afstand van hem. Een andere duivel zegt dan: ‘Wat kun je doen tegen iemand die geleid, voldoende beschermd en behoed is?’” (Overgeleverd door Aboe Dawoed en at Tirmidhi).

Betekenis: “In de naam van Allah. Ik vertrouw op Allah. Er is geen macht en geen kracht behalve door Allah.”

Uitspraak: Bismillah, tawakkaltoe ala Allah, wa la hawla wa la qoewwata illa billah.

Deze woorden vormen een krachtig begin. Met Bismillah verbindt de gelovige zijn handeling met Allah. Hij vraagt niet alleen om zegen over wat hij gaat kopen, maar herinnert zichzelf er ook aan dat hij niets behoort te kopen, verkopen of betalen wat Allah niet behaagt.

Met ik vertrouw op Allah bevrijdt hij zijn hart van de gedachte dat zijn zekerheid uitsluitend in geld, inkomen, klanten of bezit ligt. Hij neemt de middelen serieus, vergelijkt prijzen en handelt verstandig, maar hij weet dat zijn levensonderhoud uiteindelijk niet door de markt wordt bepaald.

Met er is geen macht en geen kracht behalve door Allah erkent hij ook zijn eigen zwakte. De mens kan goede bedoelingen hebben en toch worden meegesleept door haast, begeerte of verleiding. Daarom vraagt hij Allah niet alleen om bescherming tegen anderen, maar ook om kracht tegen zijn eigen zwakke neigingen.

De hadith vermeldt dat de duivels afstand houden. Herinnering aan Allah maakt de mens niet onkwetsbaar en neemt zijn verantwoordelijkheid niet weg, maar zij verstoort de achteloosheid waarin de influisteringen van de duivel het gemakkelijkst binnendringen. Een hart dat bewust op Allah vertrouwt, is moeilijker mee te slepen dan een hart dat zonder herinnering de drukte binnengaat.

De herinnering aan Allah bij het binnengaan van de markt

In een bekende overlevering worden de volgende woorden genoemd voor iemand die de markt binnengaat: “Er is geen god dan Allah alleen, zonder deelgenoot. Aan Hem behoort het koningschap en aan Hem behoort alle lof. Hij geeft leven en doet sterven. Hij is de Levende Die niet sterft. In Zijn Hand is al het goede en Hij is tot alles in staat.”

Uitspraak: La ilaha illa Allah, wahdahoe la sjarieka lah. Lahoel moelk wa lahoel hamd. Joehji wa joemiet, wa hoewa hajjoen la jamoet. Bi jadihil chajr, wa hoewa ala koelli sjaj-in qadier.

Deze woorden plaatsen de werkelijkheid van de markt in een groter perspectief. De mens ziet bezit, prijzen, merken en koopkracht, maar verklaart dat het werkelijke koningschap alleen aan Allah behoort. Alles wat mensen bezitten, blijft tijdelijk en toevertrouwd. Niemand neemt zijn vermogen, woning, kleding of handelswaar mee wanneer zijn leven eindigt.

Wanneer de gelovige zegt dat alle lof aan Allah behoort, herinnert hij zichzelf eraan dat zijn waarde niet wordt bepaald door wat hij kan kopen of tonen. De markt kan iemand laten denken dat hij pas meetelt wanneer hij bepaalde kleding draagt, een nieuw toestel bezit of een bepaalde levensstijl kan betalen. De herinnering aan Allah bevrijdt het hart van deze stille slavernij.

De woorden “In Zijn Hand is al het goede” leren bovendien dat niet alles wat aantrekkelijk lijkt werkelijk goed is. Een aanbieding kan voordelig lijken en toch tot verspilling leiden. Een product kan begeerlijk zijn en toch schadelijk of verboden zijn. Een gemiste aankoop kan teleurstellend voelen, terwijl Allah iemand daarmee juist tegen schade beschermt.

De markt zegt tegen de mens: kijk wat je allemaal kunt bezitten. De herinnering zegt tegen het hart: vergeet niet Wie alles werkelijk bezit.

De overlevering waarin deze specifieke marktherinnering wordt genoemd, is door geleerden verschillend beoordeeld. Sommige geleerden hebben haar versterkt of genoemd, terwijl andere geleerden haar als zwak hebben beoordeeld. Daarom worden de zeer grote beloningen die in sommige versies worden vermeld niet als onbetwist zeker gepresenteerd. De betekenis van de woorden is echter goed en in overeenstemming met de algemene islamitische oproep om Allah te gedenken.

Een smeekbede om het goede van de markt

Er wordt ook een uitgebreidere smeekbede genoemd waarin de gelovige begint met de naam van Allah, om het goede vraagt en bescherming zoekt tegen verschillende gevaren van de markt.

“In de naam van Allah. O Allah, ik vraag U om het goede van deze markt en om het goede dat zich daarin bevindt. Ik zoek bescherming bij U tegen het kwaad ervan en tegen het kwaad dat zich daarin bevindt. O Allah, ik zoek bescherming bij U tegen het afleggen van een zondige eed en tegen het aangaan van een verliesgevende of schadelijke transactie.”

Uitspraak: Bismillah. Allahumma inni as-aloeka min chajri hadzihis soeq wa chajri ma fieha. Wa aoedhoe bika min sjarriha wa sjarri ma fieha. Allahumma inni aoedhoe bika an oesieba fieha jamienan faadjirah aw safqatan chaasirah.

Deze smeekbede begint opnieuw met Bismillah. Dat is betekenisvol. De gelovige noemt Allah niet alleen vóór religieuze handelingen, maar ook voordat hij koopt, verkoopt, onderhandelt of betaalt. Zijn geloof eindigt niet bij de deur van de moskee. Het gaat met hem mee naar de kassa, de winkelstraat, het verkoopgesprek en het online betaalvenster.

Wanneer hij Allah om het goede van de markt vraagt, vraagt hij niet uitsluitend om een lage prijs of een aantrekkelijk product. Het goede kan bestaan uit toegestaan levensonderhoud, een eerlijke verkoper, een betrouwbare klant, een nuttige aankoop, bescherming tegen oplichting en een transactie waarin geen onrecht plaatsvindt.

Soms is het goede dat een aankoop doorgaat. Soms is het goede juist dat zij niet doorgaat. Een product kan uitverkocht zijn, een betaling kan mislukken of een overeenkomst kan onverwacht worden gestopt. De gelovige hoeft niet iedere verhindering als een verlies te zien. Hij vertrouwt erop dat Allah beter weet wat uiteindelijk goed voor hem is.

Daarna zoekt hij bescherming tegen het kwaad van de markt. Dat kwaad bestaat niet alleen uit zichtbare misdaad of fraude. Het kan ook binnendringen als ontevredenheid, hebzucht, verspilling, verboden handel, schadelijke schulden, misleidende reclame of een voortdurende vergelijking met anderen.

De smeekbede noemt ook de zondige eed. Op markten en in handel kunnen mensen gemakkelijk overdrijven om iets te verkopen. Iemand zweert dat zijn product het beste is, dat hij nauwelijks winst maakt of dat een gebrek niet bestaat. Wanneer de naam van Allah wordt gebruikt om een leugen overtuigender te maken, wordt niet alleen de klant bedrogen, maar wordt ook iets heiligs misbruikt voor tijdelijk voordeel.

De schadelijke of verliesgevende transactie kan zowel de verkoper als de koper treffen. Een mens kan door haast een overeenkomst aangaan die hij niet goed heeft gelezen. Hij kan onder druk kopen, zich laten misleiden door mooie woorden of schulden aangaan voor iets wat hij niet nodig heeft. De smeekbede leert hem daarom niet blind op zijn eigen inzicht te vertrouwen, maar Allah om bescherming en leiding te vragen.

Ook deze specifieke overlevering is door geleerden verschillend beoordeeld. Sommige geleerden hebben haar als zwak beschouwd, terwijl andere geleerden haar in werken over herinneringen en deugdzame handelingen hebben genoemd. Zij wordt daarom niet voorgesteld als een onbetwist authentiek vastgestelde profetische praktijk. Haar betekenis bevat wel waardevolle en toegestane smeekbeden.

Een algemene smeekbede om bescherming

Naast de specifieke overleveringen over de markt bestaat er een authentiek vastgestelde algemene smeekbede voor iemand die ergens aankomt of op een plaats verblijft.

De Profeet ﷺ zei: “Wie ergens aankomt en zegt: ‘Ik zoek bescherming bij de volmaakte woorden van Allah tegen het kwaad van wat Hij heeft geschapen’, zal door niets worden geschaad totdat hij die plaats verlaat.” (Overgeleverd door Moeslim).

Betekenis: “Ik zoek bescherming bij de volmaakte woorden van Allah tegen het kwaad van wat Hij heeft geschapen.”

Uitspraak: Aoedhoe bi kalimatillahit tammati min sjarri ma chalaq.

Deze smeekbede is niet uitsluitend voor de markt voorgeschreven. Een moslim kan haar wel zeggen wanneer hij op een drukke, onbekende of onrustige plaats aankomt en behoefte heeft aan algemene bescherming.

Daarbij hoeft hij niet angstig achter iedere persoon of winkel een gevaar te zoeken. Bescherming zoeken bij Allah betekent juist dat hij redelijke voorzorgsmaatregelen neemt zonder zijn hart door angst te laten beheersen. Hij blijft oplettend, maar vertrouwt erop dat de uiteindelijke bescherming niet bij camera’s, deuren, wachtwoorden of menselijke voorzichtigheid ligt, maar bij Allah.

Waarom is de markt een spirituele beproeving?

De markt is noodzakelijk. Mensen kopen voedsel, kleding en andere zaken die zij voor hun leven nodig hebben. Handel is in zichzelf niet verboden en kan zelfs een eerlijke en waardevolle vorm van levensonderhoud zijn.

Toch waarschuwde de Profeet ﷺ voor de geestelijke gevaren die vaak op markten samenkomen.

De Profeet ﷺ zei: “De meest geliefde plaatsen bij Allah zijn de moskeeën, en de meest gehate plaatsen bij Allah zijn de markten.” (Overgeleverd door Moeslim).

De moskee roept het hart op tot nederigheid, gebed, kennis en herinnering aan Allah. Op de markt worden juist verlangens, concurrentie, winstzucht, lawaai en haast gemakkelijk versterkt. Niet iedere winkelier bedriegt en niet iedere koper verspilt, maar de omgeving bevat meer oorzaken van achteloosheid.

Iblis probeert de mens niet alleen weg te houden van het gebed. Hij probeert hem ook tijdens gewone handelingen van Allah los te maken. In de markt kan hij bezit mooier laten lijken dan het werkelijk is, hebzucht voorstellen als verstandig voordeel en verspilling versieren als genieten of zelfzorg.

Hij kan de mens influisteren dat hij pas gelukkig zal zijn wanneer hij meer bezit. Hij laat hem kijken naar wat anderen dragen, rijden of gebruiken, totdat de gunsten die Allah hem al heeft gegeven klein beginnen te lijken. Wat gisteren voldoende was, voelt vandaag plotseling armzalig.

Allah zegt: “De duivel bedreigt jullie met armoede en beveelt jullie schandelijkheid, terwijl Allah jullie vergeving en overvloed belooft. Allah is Alomvattend, Alwetend.” (Soera al Baqara 2:268).

De duivel kan iemand aan de ene kant bang maken voor armoede, zodat hij gierig wordt en zijn verplichtingen verwaarloost. Aan de andere kant kan hij begeerte aanwakkeren, zodat dezelfde persoon geld verspilt aan wat hij niet nodig heeft. In beide gevallen wordt het hart door geld beheerst.

Daarom is herinnering aan Allah zo belangrijk. De smeekbede vormt geen magische muur waardoor iedere verleiding verdwijnt, maar zij plaatst een geestelijke grens tussen de eerste prikkel en de uiteindelijke keuze. Zij geeft het hart de gelegenheid om wakker te worden voordat de begeerte het handelen overneemt.

De markt als spiegel van het hart

De markt laat vaak zien wat diep in de mens leeft. Iemand kan denken dat hij alleen boodschappen doet, terwijl zijn innerlijk wordt geraakt door vergelijking, onzekerheid, trots of haast.

Hij ziet een product en voelt plotseling dat hij het onmiddellijk moet bezitten. Hij koopt iets om een leegte te vullen. De aankoop geeft hem korte vreugde, maar niet lang daarna keert dezelfde onrust terug. Het hart had geen nieuw product nodig, maar rust, tevredenheid en nabijheid tot Allah.

Daarom passen de woorden van de smeekbede zo goed bij de markt.

De markt zegt: je hebt meer nodig. De smeekbede zegt: vraag Allah om wat werkelijk goed voor je is.

De markt zegt: haast je voordat je de aanbieding mist. De smeekbede zegt: zoek bescherming tegen een schadelijke transactie.

De markt zegt: jouw waarde ligt in wat je bezit. De herinnering aan Allah zegt: het werkelijke koningschap en alle lof behoren aan Allah.

De markt zegt: vertrouw op je geld en je berekeningen. De gelovige zegt: ik neem de middelen, maar ik vertrouw op Allah.

De smeekbede beschermt de mens daarom niet alleen tegen oneerlijke verkopers en misleidende reclame. Zij beschermt hem ook tegen het bedrog van zijn eigen ziel. Niet alle schade komt van buitenaf. Soms ontstaat zij door begeerte, trots, ontevredenheid of het verlangen om gezien te worden.

Verspilling en de influistering van de duivel

Allah zegt: “De verspillers zijn werkelijk de broeders van de duivels, en de duivel is tegenover zijn Heer zeer ondankbaar.” (Soera al Isra 17:27).

Verspilling betekent niet dat een moslim nooit iets moois mag kopen of van toegestane zaken mag genieten. Het gevaar ontstaat wanneer bezit geen middel meer is, maar een doel op zichzelf wordt. Iemand koopt dan niet omdat hij iets nodig heeft, maar omdat hij voortdurend geprikkeld wil worden door iets nieuws.

De duivel maakt iedere afzonderlijke aankoop klein. Dit bedrag stelt niets voor. Deze aanbieding komt nooit terug. Iedereen heeft dit al. Je hebt hard gewerkt en verdient het. Op zichzelf kan ieder argument onschuldig klinken, maar vele kleine aankopen kunnen samen leiden tot schulden, spanningen in het gezin en een hart dat nooit tevreden is.

Daarom helpt het om vóór het kopen even te stoppen. Die korte pauze geeft het geweten ruimte. De moslim kan Allah om leiding vragen en zichzelf eerlijk onderzoeken. Zou ik dit ook kopen zonder korting? Heb ik thuis iets dat dezelfde functie vervult? Koop ik vanwege behoefte of vanwege vergelijking? Zal deze aankoop mij werkelijk helpen, of alleen kort afleiden?

Het noemen van Allah maakt de keuze bewust. Het hart wordt eraan herinnerd dat tevredenheid niet in een winkelmandje kan worden gelegd en dat geen enkel product de leegte kan vullen die alleen door nabijheid tot Allah wordt gevuld.

De online markt komt het huis binnen

De markt bevindt zich tegenwoordig voortdurend in de telefoon. Webshops, advertenties, sociale media en aankoopapps zijn ontworpen om de aandacht vast te houden en verlangens te versterken.

Waar iemand vroeger bewust naar een winkel moest gaan, kan hij nu vanuit zijn bed, woonkamer of werkplek kopen. De markt sluit niet meer wanneer de winkelstraat donker wordt. Zij blijft dag en nacht toegankelijk.

Ook hier is de intentie belangrijk. Het openen van een webshop lijkt misschien een kleine handeling, maar kan het begin zijn van lang kijken, vergelijken en verlangen. Iemand koopt soms niet omdat hij iets nodig heeft, maar omdat hij lang genoeg aan hetzelfde product is blootgesteld.

Aftellende timers, meldingen over beperkte voorraad en zogenaamd tijdelijke kortingen wekken haast. De mens krijgt het gevoel dat hij onmiddellijk moet beslissen. Juist dan helpt het om Bismillah te zeggen, Allah om leiding te vragen en de aankoop niet onder druk af te ronden.

Vóór de betaling kan hij zichzelf afvragen: is deze verkoper betrouwbaar? Is het product toegestaan? Zijn de voorwaarden duidelijk? Kan ik het zonder schadelijke schulden betalen? Heb ik voldoende tijd genomen om na te denken?

De smeekbede en de korte pauze plaatsen ruimte tussen de verleiding en de handeling. In die ruimte kan het hart opnieuw kiezen in plaats van alleen reageren.

Een smeekbede moet zichtbaar worden in het gedrag

De waarde van de smeekbede blijkt niet alleen uit de woorden die iemand uitspreekt, maar ook uit het gedrag dat erop volgt. Wie Bismillah zegt en daarna bewust bedriegt, verspilt of een ander onrecht aandoet, heeft de betekenis van zijn woorden niet werkelijk laten doordringen.

Een handelaar hoort gebreken niet te verbergen, geen valse beloften te doen en geen misbruik te maken van de onwetendheid van klanten. Reclame mag aantrekkelijk zijn, maar mag geen leugen worden. Een toegestane winst hoeft niet met schaamte te worden behandeld, maar winst mag ook niet worden gezocht ten koste van waarheid en rechtvaardigheid.

Een koper heeft eveneens verantwoordelijkheid. Hij behoort personeel niet te vernederen, geen misbruik te maken van menselijke fouten en een product niet oneerlijk terug te brengen nadat hij het heeft gebruikt. Ook hij kan bedriegen, verspillen of door hebzucht worden geleid.

De Profeet ﷺ zei: “Wie ons bedriegt, behoort niet tot ons.” Overgeleverd door Moeslim.

Eerlijkheid in handel is geen bijkomstige versiering van het geloof. Zij laat zien of het hart werkelijk beseft dat Allah ziet wat mensen voor elkaar proberen te verbergen.

Allah zegt: “O jullie die geloven, verteer elkaars bezittingen niet op onrechtmatige wijze, behalve wanneer er handel plaatsvindt met wederzijdse instemming onder jullie. En dood elkaar niet. Allah is werkelijk Meest Barmhartig voor jullie.” (Soera an Nisa 4:29).

De smeekbede vraagt om bescherming met de tong. Eerlijk gedrag zoekt die bescherming met de ledematen. Beide horen bij elkaar.

Hoe bescherm je het hart tijdens het winkelen?

De bescherming van het hart begint niet pas wanneer iemand bij de kassa staat. Zij begint bij de bedoeling waarmee hij kijkt en bij de grenzen die hij vooraf vaststelt.

Een boodschappenlijst helpt voorkomen dat iedere prikkel een nieuwe behoefte wordt. Een duidelijk budget beschermt tegen aankopen die later problemen veroorzaken. Het uitstellen van een niet-noodzakelijke aankoop geeft de begeerte tijd om rustiger te worden. Wat vandaag onmisbaar lijkt, kan morgen zijn aantrekkingskracht al hebben verloren.

Dankbaarheid is eveneens een krachtige bescherming. Wie bewust kijkt naar wat Allah hem al heeft gegeven, wordt minder gemakkelijk overtuigd dat hij pas gelukkig zal zijn wanneer hij iets nieuws bezit.

Tevredenheid betekent niet dat iemand niets mag verbeteren of kopen. Zij betekent dat bezit niet bepaalt hoeveel rust, waardigheid of dankbaarheid iemand in zijn hart heeft.

Wanneer iemand merkt dat hij uit verdriet, boosheid of innerlijke leegte wil kopen, kan hij beter wachten. Niet iedere pijn heeft een aankoop nodig. Soms heeft het hart gebed nodig, herinnering aan Allah, rust, een gesprek of afstand van de voortdurende prikkels.

Ook na het kopen blijft de band met Allah bestaan. De gelovige dankt Hem voor wat hij heeft ontvangen, gebruikt het op een toegestane wijze en verspilt het niet. Wanneer hij een verkeerde keuze heeft gemaakt, leert hij daarvan zonder in wanhoop te vervallen. Hij vraagt Allah om vergeving en probeert de volgende keer bewuster te handelen.

Kopen en verkopen met een hart dat op Allah vertrouwt

Allah zegt: “Wanneer het gebed is beëindigd, verspreid jullie dan over de aarde en zoek naar de gunst van Allah. En gedenk Allah veel, zodat jullie zullen slagen.” (Soera al Joemoea 62:10).

Dit vers brengt het juiste evenwicht samen. De gelovige verlaat het gebed en trekt de wereld in. Hij werkt, handelt, koopt en zoekt zijn levensonderhoud. Maar terwijl zijn handen met de wereld bezig zijn, hoeft zijn hart Allah niet te vergeten.

Hij neemt de middelen, maar vertrouwt niet uitsluitend op de middelen. Hij vergelijkt prijzen, maar weet dat de laagste prijs niet altijd het grootste voordeel is. Hij zoekt winst, maar niet ten koste van zijn geloof. Hij vraagt om bescherming en blijft tegelijk zelf verantwoordelijk voor zijn keuzes.

Wanneer hij Bismillah zegt, begint hij met Allahs naam. Wanneer hij zegt dat hij op Allah vertrouwt, bevrijdt hij zijn hart van afhankelijkheid van geld en mensen. Wanneer hij Allah om het goede van de markt vraagt, erkent hij dat zijn eigen blik beperkt is. Wanneer hij bescherming zoekt tegen het kwaad, erkent hij dat niet alleen de wereld, maar ook zijn eigen ziel hem kan misleiden.

Zo hoeft de markt geen plaats te worden waar de mens Allah vergeet. Zij kan juist een plaats worden waar hij leert wat er in zijn hart leeft. Hij mag kopen, maar niet worden bezeten door wat hij koopt. Hij mag verkopen, maar niet zijn geweten verkopen. Hij mag van toegestane zaken genieten, maar zijn tevredenheid niet afhankelijk maken van steeds meer.

Midden tussen producten, aanbiedingen en menselijke drukte kan de gelovige zich herinneren dat zijn levensonderhoud bij Allah ligt, dat geen bezit blijvend is en dat het grootste voordeel niet in een goedkope aankoop of winstgevende transactie ligt, maar in een hart dat de wereld gebruikt zonder door haar te worden beheerst.