• Vraag
Wat is de islamitische uitspraak over het roken van shisha (waterpijp / hookah)? Sommige mensen zeggen dat shisha minder schadelijk is dan sigaretten omdat de rook door water gaat. Anderen beschouwen het als haram (religieus verboden). Bestaat hierover verschil van mening onder islamitische geleerden?
• Antwoord
De hedendaagse islamitische visie op shisha
De overgrote meerderheid van hedendaagse islamitische geleerden beschouwt het roken van shisha (waterpijp / tabakspijp waarbij rook via water wordt ingeademd) als haram of op zijn minst ernstig verboden vanwege de bewezen lichamelijke schade en verslavende werking.
Hoewel oudere geleerden in vroegere eeuwen soms verschillende meningen hadden over tabak in het algemeen, is het hedendaagse wetenschappelijke bewijs over de schadelijkheid van roken vandaag veel duidelijker dan in het verleden. Daarom zijn veel moderne fatawa (islamitische religieuze juridische adviezen) strenger geworden over sigaretten én shisha.
Veel islamitische geleerden benadrukken bovendien dat de islam niet alleen kijkt naar directe lichamelijke schade, maar ook naar gewoontes die op lange termijn gezondheid, discipline en innerlijke stabiliteit aantasten.
Waarom beschouwen veel geleerden shisha als verboden?
1. Schade aan het lichaam
De islam verbiedt een mens zichzelf bewust schade toe te brengen.
Allah zegt:
“En werp jullie niet met eigen handen in de vernietiging.” (Soera al-Baqarah 2:195)
En de Profeet ﷺ zei:
“Er mag geen schade worden toegebracht, noch schade worden vergolden.” (Overgeleverd door Ibn Majah)
Medische onderzoeken tonen aan dat shisha ernstige gezondheidsrisico’s veroorzaakt, waaronder:
- longschade
- hart- en vaatziekten
- nicotineverslaving
- verhoogd risico op kanker
- schade door langdurige rookinhalatie
Veel mensen denken dat water de rook “reinigt”, maar artsen benadrukken dat dit de schadelijke stoffen niet wegneemt. Integendeel: sommige mensen inhaleren bij shisha zelfs grotere hoeveelheden rook dan bij gewone sigaretten doordat sessies vaak veel langer duren.
Daarnaast bevatten veel moderne shisha-producten chemische smaakstoffen en additieven waarvan de langetermijneffecten niet volledig onschuldig blijken te zijn.
2. Verspilling van geld
Veel geleerden wijzen ook op het financiële aspect.
Allah zegt:
“Verspil niet buitensporig. Voorwaar, de verspillers zijn broeders van de duivels.” (Soera al-Isra 17:26-27)
Vooral in Europa geven sommige jongeren wekelijks grote bedragen uit aan shisha-lounges, smaakproducten en sociale rookcultuur, terwijl dit geen werkelijke religieuze of maatschappelijke meerwaarde heeft.
De islam moedigt verantwoord omgaan met geld aan. Geld behoort niet verspild te worden aan zaken die schade veroorzaken aan lichaam, gezondheid en geest.
3. Verslaving en afhankelijkheid
Shisha wordt vaak gepresenteerd als een “sociale gewoonte”, maar nicotine blijft een verslavende stof.
De islam moedigt juist innerlijke controle, discipline en bescherming van lichaam en geest aan. Daarom zien veel geleerden langdurige afhankelijkheid van nicotine als strijdig met de hogere doelen van de shari‘ah (de islamitische religieuze wetgeving), die onder meer gezondheid en menselijk welzijn wil beschermen.
Bovendien begint verslaving vaak geleidelijk. Veel mensen starten met “af en toe” gebruik en raken daarna gewend aan regelmatige consumptie.
Sommige medische studies tonen zelfs aan dat één lange shisha-sessie soms gelijkstaat aan het inhaleren van rookhoeveelheden die vergelijkbaar zijn met meerdere sigaretten.
Bestond er vroeger verschil van mening?
Ja. Toen tabak eeuwen geleden voor het eerst verscheen in de islamitische wereld, bestond er discussie onder sommige geleerden omdat:
- de medische schade nog niet duidelijk bewezen was
- tabak nieuw was en niet expliciet genoemd werd in klassieke teksten
- sommige mensen het vergeleken met neutrale gewoontes
Daardoor ontstonden verschillende meningen:
- sommigen zagen het als makruh (sterk afgeraden)
- sommigen beschouwden het aanvankelijk als toegestaan
- anderen verboden het al vroeg vanwege geur, schade of verslaving
Maar vandaag is de situatie anders. Door moderne medische kennis zijn veel hedendaagse geleerden van mening dat de vroegere mildere standpunten niet langer sterk houdbaar zijn.
Vooral nu de medische schade uitgebreid gedocumenteerd is, neigen veel hedendaagse geleerden naar een strengere beoordeling.
Shisha en de sociale cultuur in Europa
In Europese steden is shisha sterk verbonden geraakt met:
- cafés en lounges
- sociale cultuur
- avondleven
- studentenmilieus
- sociale media en lifestyle-cultuur
Daardoor bespreken veel islamitische opvoeders het onderwerp vandaag niet alleen als een juridische kwestie, maar ook als een vraag over gezondheid, identiteit, zelfdiscipline en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Voor veel jonge moslims ontstaat hier een spanning tussen sociale druk enerzijds en religieuze en gezondheidsbewuste keuzes anderzijds.
Sommige jongeren beginnen met shisha enkel om erbij te horen binnen vriendengroepen. Daarom benadrukken veel islamitische opvoeders het belang van sterke persoonlijkheid, goede vrienden en het durven weigeren van schadelijke gewoontes.
Daarnaast waarschuwen sommigen ervoor dat rookcultuur soms gekoppeld raakt aan nachtleven, overmatig tijdverlies en omgevingen waarin religieuze grenzen geleidelijk verzwakken.
De islam en bescherming van gezondheid
Een belangrijk principe binnen de islam is dat gezondheid een gunst (ni‘mah — goddelijke gunst) van Allah is waarvoor de mens verantwoordelijkheid draagt.
De Profeet ﷺ zei:
“Er zijn twee gunsten waarin veel mensen verlies lijden: gezondheid en vrije tijd.” (Overgeleverd door al-Bukhari)
Daarom zien veel geleerden bewust schadelijk rookgedrag als strijdig met dankbaarheid tegenover Allah voor het lichaam dat Hij heeft geschonken.
De islam moedigt de mens aan om zijn lichaam niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk en moreel te beschermen.
En wat met “af en toe” shisha?
Sommige mensen denken:
“Ik rook alleen af en toe met vrienden.”
Maar veel geleerden antwoorden dat een beperkte hoeveelheid schadelijke zaken niet automatisch toegestaan maakt wanneer de basishandeling zelf schadelijk blijft.
Bovendien leidt sociaal gebruik vaak geleidelijk tot gewoonte of afhankelijkheid.
Ook psychologisch speelt omgeving een grote rol. Wie zich voortdurend bevindt in rookcultuur en sociale normalisering van nicotinegebruik, raakt daar vaak langzaam meer aan gehecht.
Daarom adviseren veel islamitische opvoeders jongeren om schadelijke gewoontes vroegtijdig te stoppen voordat zij moeilijker controleerbaar worden.
De meerderheid van hedendaagse islamitische geleerden beschouwt shisha tegenwoordig als verboden of ernstig afgeraden vanwege:
- bewezen lichamelijke schade
- nicotineverslaving
- verspilling van geld
- negatieve invloed op gezondheid en welzijn
Hoewel er historisch gezien ooit verschil van mening bestond over tabak, zijn veel moderne geleerden strenger geworden door de huidige medische kennis.
Daarnaast benadrukken veel geleerden dat de islam de mens oproept om zijn lichaam, gezondheid en innerlijke discipline te beschermen. Wat vandaag begint als sociale ontspanning, kan later uitgroeien tot verslaving, gezondheidsproblemen of afhankelijkheid.
Daarom proberen veel moslims — vooral in Europa waar shisha sterk verbonden is geraakt met moderne uitgaanscultuur — bewust afstand te nemen van rookgewoontes die schadelijk zijn voor lichaam en geest.
En Allah weet het beste
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
• Vind je dit interessant? Onze hoofdpagina is ingericht als een wegwijzer door de islam, cultuur en geschiedenis. Ontdek meer via de categorieën bovenaan ≡ of gebruik de zoekbalk voor specifieke vragen: BegrijpIslam