• Vraag
Wat is roddelen in de islam? Waarom wordt kwaadspreken over iemand zo ernstig genomen in de Qur’an en de Sunnah? En hoe kan een moslim stoppen met roddelen en berouw tonen wanneer hij over iemand heeft gesproken?
• Antwoord
Roddelen en kwaadspreken over iemand (ghibah) behoort in de islam tot de ernstige zonden van de tong. Het gaat niet om een klein sociaal foutje, een onschuldige opmerking of een gewone gewoonte in gesprekken. De islam beschouwt woorden als daden waarvoor de mens verantwoordelijkheid draagt. Wat iemand zegt, verspreidt of doorvertelt, kan harten beschadigen, relaties breken, families verdelen en gemeenschappen vergiftigen.
Veel mensen denken dat roddelen alleen verboden is wanneer men liegt. Maar de islamitische definitie is dieper en strenger. Roddelen (ghibah) betekent dat je iets over je broeder of zuster zegt wat hij of zij niet graag zou horen, zelfs als het waar is. Als het niet waar is, wordt het nog ernstiger en valt het onder laster of valse beschuldiging (buhtan).
De Profeet Mohammed ﷺ legde dit duidelijk uit. Hij zei: “Weten jullie wat roddelen is?” Zij zeiden: “Allah en Zijn Boodschapper weten het beste.” Hij zei: “Dat je over je broeder zegt wat hij niet graag hoort.” Er werd gevraagd: “Wat als wat ik zeg werkelijk in mijn broeder aanwezig is?” Hij zei: “Als wat je zegt in hem aanwezig is, dan heb je over hem geroddeld. En als het niet in hem aanwezig is, dan heb je hem belasterd.” (Overgeleverd door Muslim)
Deze hadith is fundamenteel. Zij verbreekt het bekende excuus: “Maar het is toch waar?” Juist wanneer het waar is en de persoon het niet graag zou horen, kan het roddelen (ghibah) zijn. En wanneer het niet waar is, wordt het laster of valse beschuldiging (buhtan), wat nog zwaarder is.
Voor moslims in Nederland en België is dit onderwerp bijzonder praktisch. Roddelen gebeurt niet alleen in fysieke bijeenkomsten, maar ook in WhatsApp-groepen, familiegesprekken, moskeegemeenschappen, werkplekken, sociale media, screenshots, spraakberichten en reacties onder berichten. Daarom is het belangrijk om opnieuw te begrijpen hoe ernstig de islam spreekt over de tong, eer, privacy en verantwoordelijkheid.
Wat betekent roddelen in de islam?
Roddelen (ghibah) betekent dat iemand afwezig is en dat men over hem spreekt op een manier die hij niet graag zou horen. Dit kan gaan over zijn uiterlijk, karakter, familie, fouten, verleden, financiële situatie, huwelijk, kinderen, geloofspraktijk, afkomst, manier van spreken of persoonlijke zwakheden.
Roddelen hoeft niet altijd grof of luid te zijn. Soms gebeurt het subtiel, met een glimlach, een zucht, een gebaar of een zin die zogenaamd onschuldig lijkt. Iemand zegt bijvoorbeeld: “Ik wil niets slechts zeggen, maar…” of: “Allah weet het beste, maar hij is niet zoals hij lijkt.” Soms wordt roddelen verpakt als bezorgdheid, advies of humor, terwijl het in werkelijkheid de eer van iemand aantast.
De islam leert dat de eer van een moslim beschermd is. De Profeet ﷺ zei tijdens zijn afscheidsrede dat het bloed, het bezit en de eer van de moslims heilig zijn. Dit betekent dat iemands reputatie niet zomaar een onderwerp is voor ontspanning, spot of sociale gesprekken.
Daarom is roddelen niet alleen een probleem van woorden. Het is een probleem van houding. Het laat zien hoe iemand omgaat met de waardigheid van anderen wanneer zij zichzelf niet kunnen verdedigen. De afwezige persoon is kwetsbaar, omdat hij niet aanwezig is om zijn woorden uit te leggen, zichzelf te verdedigen of misverstanden te corrigeren.
Het verschil tussen roddelen, laster en kwaad doorvertellen
Binnen de islamitische ethiek worden verschillende vormen van schadelijk spreken onderscheiden. Deze verschillen zijn belangrijk, omdat mensen vaak alles onder één algemene term plaatsen, terwijl de gevolgen niet hetzelfde zijn.
Roddelen of kwaadspreken over iemand (ghibah) betekent dat je iets waars over iemand noemt wat hij niet graag zou horen. Het kan dus feitelijk kloppen, maar toch verboden zijn omdat het zijn eer aantast zonder geldige reden.
Laster of valse beschuldiging (buhtan) betekent dat je iets over iemand zegt wat niet waar is. Dit is nog ernstiger, omdat het niet alleen de eer aantast, maar ook een leugen toevoegt. De persoon wordt dan belast met iets wat hij niet heeft gedaan of niet is.
Kwaad doorvertellen om relaties te beschadigen (namimah) betekent dat iemand woorden van de ene persoon naar de andere overbrengt met als gevolg dat vijandschap, wantrouwen of ruzie ontstaat. Dit kan gebeuren door letterlijk te zeggen: “Weet je wat hij over jou zei?” maar ook via screenshots, spraakberichten of selectieve citaten.
Deze drie zaken kunnen elkaar overlappen. Iemand kan tegelijk roddelen (ghibah), liegen (buhtan) en mensen tegen elkaar opzetten (namimah). Daarom vraagt de islam van de moslim dat hij niet alleen nadenkt over wat hij zegt, maar ook over waarom hij het zegt, hoe hij het zegt en welke schade eruit kan ontstaan.
Het Qur’anische beeld: het vlees van je dode broeder eten
De Qur’an beschrijft roddelen met een van de krachtigste beelden in de openbaring. Allah (God) zegt: “O jullie die geloven, vermijd veel achterdocht. Voorwaar, sommige achterdocht is zonde. En bespioneer elkaar niet en roddel niet over elkaar. Zou iemand van jullie het vlees van zijn dode broeder willen eten? Jullie zouden het verafschuwen. En vrees Allah. Voorwaar, Allah is Berouwaanvaardend, Meest Barmhartig.” (Soera al-Hoedjoerat 49:12)
Dit vers brengt meerdere ziekten samen: achterdocht, bespioneren en roddelen. Vaak begint roddelen namelijk niet bij de tong, maar bij een verkeerde blik op mensen. Men vermoedt iets slechts, zoekt daarna naar bevestiging, verzamelt details en begint vervolgens te spreken. Daarom sluit de Qur’an de weg naar roddelen al eerder af: vermijd slechte vermoedens, spioneer niet en spreek niet over de eer van anderen.
Het beeld van het eten van het vlees van een dode broeder is diep en schokkend. De persoon over wie geroddeld wordt, is afwezig en kan zichzelf niet verdedigen, net zoals een dode zichzelf niet kan beschermen. Zijn eer wordt aangetast terwijl hij niet aanwezig is. De Qur’an wil dat de gelovige walging voelt tegenover deze daad, zoals hij walging zou voelen tegenover het eten van vlees van een overleden mens.
Toch eindigt het vers met hoop: “Voorwaar, Allah is Berouwaanvaardend, Meest Barmhartig.” Dit betekent dat de deur van berouw open blijft. Wie zich schuldig heeft gemaakt aan roddelen, moet niet wanhopen, maar wel serieus stoppen, berouw tonen en de schade zoveel mogelijk herstellen.
Wat zei de Profeet ﷺ over de tong?
De Profeet ﷺ sprak vaak over de verantwoordelijkheid van de tong. Hij leerde dat geloof niet alleen zichtbaar wordt in gebed, vasten en liefdadigheid, maar ook in de manier waarop iemand spreekt.
De Profeet ﷺ zei: “Wie in Allah en de Laatste Dag gelooft, laat hem het goede zeggen of zwijgen.” (Overgeleverd door al-Bukhari en Muslim)
Deze hadith geeft een eenvoudige maar diepe regel. Niet alles wat waar is, moet gezegd worden. Niet alles wat iemand weet, moet verspreid worden. Niet iedere indruk verdient woorden. De gelovige vraagt zich af: is dit goed? Is dit nodig? Is dit rechtvaardig? Brengt dit herstel of schade? Als het antwoord niet duidelijk goed is, dan is zwijgen vaak veiliger.
De Profeet ﷺ waarschuwde ook op zeer krachtige wijze voor de gevolgen van de tong. Toen hij sprak over de zaken die de mens kunnen redden, wees hij uiteindelijk naar zijn tong en zei tegen Mu‘adh ibn Jabal: “Beheers dit.” Mu‘adh vroeg: “O Profeet van Allah, worden wij dan ter verantwoording geroepen voor wat wij zeggen?” De Profeet ﷺ zei: “Moge je moeder je verliezen, o Mu‘adh. Worden de mensen dan ergens anders door op hun gezichten in het Vuur geworpen dan door de oogst van hun tongen?” (Overgeleverd door at-Tirmidhi)
Deze hadith laat zien dat woorden geen lichte zaak zijn. De tong kan Allah gedenken, de waarheid verdedigen en mensen troosten, maar dezelfde tong kan ook liegen, roddelen, lasteren, relaties breken en harten verwonden. Daarom spraken geleerden vaak over de noodzaak om de tong te bewaken, omdat veel zonden niet beginnen met de hand, maar met een woord.
De Profeet ﷺ waarschuwde ook voor het achteloos doorvertellen van alles wat men hoort. Hij zei: “Het is al voldoende leugen voor een mens om alles door te vertellen wat hij hoort.” (Overgeleverd door Muslim)
Deze hadith is bijzonder actueel. In de tijd van sociale media horen mensen voortdurend geruchten, halve verhalen, emotionele uitspraken en onbevestigde beschuldigingen. Wie alles doorstuurt wat hij ontvangt, wordt al snel onderdeel van schade, zelfs als hij niet de oorspronkelijke bron was.
Allah (God) zegt ook: “O jullie die geloven, als een verdorvene tot jullie komt met nieuws, onderzoek het dan zorgvuldig, zodat jullie niet uit onwetendheid mensen treffen en later spijt krijgen van wat jullie hebben gedaan.” (Soera al-Hoedjoerat 49:6)
Dit vers leert verificatie. Een moslim mag zijn oordeel over mensen niet bouwen op geruchten, screenshots zonder context, geknipte uitspraken, boze verhalen of één kant van een conflict. Wie informatie verspreidt zonder controle, kan anderen onrecht aandoen en later spijt krijgen wanneer de schade al is gebeurd.
Allah (God) zegt verder: “En volg niet datgene waarover je geen kennis hebt. Voorwaar, het gehoor, het zicht en het hart: al deze zullen daarover ondervraagd worden.” (Soera al-Isra 17:36)
Dit vers maakt de verantwoordelijkheid breder dan alleen spreken. Wat iemand hoort, ziet, gelooft en doorvertelt, behoort tot zijn morele verantwoordelijkheid. De tong is dus niet los van het hart en het verstand.
Waarom is roddelen zo schadelijk voor de samenleving?
Roddelen beschadigt niet alleen één persoon. Het vernietigt het vertrouwen waarop gezinnen, vriendschappen en gemeenschappen gebouwd zijn. Wanneer mensen weten dat hun fouten, privézaken of zwakke momenten later besproken worden, ontstaat een cultuur van angst. Mensen worden voorzichtig, gesloten en wantrouwend. Zij durven niet meer eerlijk te spreken, omdat zij vrezen dat hun woorden tegen hen gebruikt worden.
Binnen families kan roddelen jarenlang spanning veroorzaken. Eén opmerking over een huwelijk, opvoeding, geld, schoonfamilie of verleden kan blijven rondgaan en telkens nieuwe wonden openen. In moskeegemeenschappen kan roddelen mensen van elkaar verwijderen, vrijwilligers ontmoedigen en goede initiatieven kapotmaken. Op het werk kan het reputaties beschadigen en collega’s tegen elkaar opzetten.
In Nederland en België speelt dit ook binnen kleine gemeenschappen waar veel mensen elkaar kennen. Juist omdat netwerken vaak dicht op elkaar zitten, kan één gerucht zich snel verspreiden. Een zin die in een woonkamer begint, kan later via WhatsApp, familiebezoeken en sociale media veel grotere schade veroorzaken dan de spreker ooit had verwacht.
Roddelen creëert bovendien een valse vorm van verbondenheid. Mensen voelen zich soms dichter bij elkaar wanneer zij samen over een derde persoon spreken. Maar deze verbondenheid is ziek, omdat zij gebouwd is op het neerhalen van iemand die afwezig is. Vandaag spreekt men samen over een ander; morgen wordt men zelf het onderwerp van hetzelfde soort gesprek.
Daarom beschermt de islam de gemeenschap door de tong te disciplineren. Niet omdat mensen nooit fouten maken, maar omdat fouten niet veranderd mogen worden in publieke brandstof voor spot, vernedering en sociale afbraak.
Roddelen in de tijd van sociale media
Vroeger vond roddelen vooral plaats in bijeenkomsten, markten, huizen of onderweg. Vandaag heeft roddelen een digitale vorm gekregen. Een persoon kan in enkele seconden schade veroorzaken door een bericht door te sturen, een screenshot te verspreiden, een spraakbericht te delen, een oude fout opnieuw zichtbaar te maken of een suggestieve reactie onder een bericht te plaatsen.
Digitale roddel is gevaarlijk omdat zij snel, blijvend en moeilijk te controleren is. Wat eenmaal wordt gedeeld, kan gekopieerd, doorgestuurd en opnieuw verspreid worden zonder dat de oorspronkelijke spreker nog controle heeft. Soms wordt een persoon jarenlang achtervolgd door iets wat in een moment van boosheid of sensatiezucht online werd gezet.
Een moslim moet daarom beseffen dat de regels van de tong ook gelden voor de vingers. Typen is spreken in digitale vorm. Doorsturen is deelnemen aan verspreiding. Een like of reactie kan soms bijdragen aan vernedering of verspreiding van kwaad. Ook zwijgend meedoen aan een groep waarin iemands eer wordt aangetast, kan het hart ongevoelig maken.
De Qur’anische opdracht om nieuws te onderzoeken is in dit digitale tijdperk bijzonder belangrijk. Niet elk screenshot is betrouwbaar. Niet elke video toont de volledige context. Niet elke beschuldiging is waar. Niet ieder slachtofferverhaal is compleet. En zelfs wanneer iets waar is, betekent dat niet automatisch dat het verspreid mag worden.
Waarom mensen toch roddelen
Roddelen komt vaak voort uit verborgen ziekten van het hart. Soms is de oorzaak jaloezie. Iemand kan het succes, de schoonheid, de kennis, het huwelijk of de waardering van een ander niet verdragen en probeert hem daarom kleiner te maken. Soms komt roddelen voort uit boosheid of wraak. Iemand voelt zich gekwetst en wil de ander sociaal beschadigen.
Soms ontstaat roddelen uit hoogmoed. Door over de fouten van anderen te spreken, voelt iemand zich tijdelijk beter over zichzelf. Hij zegt niet openlijk: “Ik ben beter,” maar zijn woorden dragen die betekenis. Soms komt roddelen ook voort uit leegte: mensen weten niet hoe zij zinvolle gesprekken moeten voeren, dus vullen zij hun bijeenkomsten met de fouten van anderen.
De islam behandelt roddelen daarom niet alleen als een juridisch probleem, maar ook als een spiritueel probleem. De tong openbaart vaak wat in het hart leeft. Wie vaak spreekt over de tekortkomingen van anderen, moet zich afvragen waarom hij daar zo door wordt aangetrokken. Een hart dat druk is met zelfcorrectie heeft meestal minder tijd om anderen te ontleden.
De Profeet ﷺ zei: “Tot het goede van iemands islam behoort dat hij laat wat hem niet aangaat.” (Overgeleverd door at-Tirmidhi)
Deze hadith is een sleutel tot innerlijke rust. Veel roddel zou verdwijnen als mensen zich beperkten tot wat hen werkelijk aangaat. Niet ieder conflict is jouw zaak. Niet ieder huwelijk is jouw onderwerp. Niet iedere fout verdient jouw analyse. Niet iedere zwakte van een ander is een uitnodiging om te spreken.
Daarnaast moet een moslim beseffen dat zonden niet altijd alleen zichtbare gevolgen hebben. Roddelen kan relaties beschadigen en vertrouwen breken, maar het kan ook innerlijke gevolgen hebben: hardheid van het hart, verlies van rust, minder zegen in woorden en bijeenkomsten, en een groeiende achteloosheid tegenover de rechten van anderen. De islam leert dat gehoorzaamheid zegen brengt en dat zonden schade kunnen veroorzaken op manieren die de mens niet altijd direct herkent. Daarom moet een gelovige niet alleen bang zijn voor de sociale gevolgen van roddelen, maar ook voor de spirituele gevolgen ervan.
Zijn er situaties waarin spreken over iemand toegestaan is?
De basisregel is dat roddelen (ghibah) verboden is. Toch hebben geleerden uitgelegd dat er uitzonderlijke situaties bestaan waarin spreken over iemand toegestaan kan zijn, omdat er een geldige noodzaak of een duidelijk belang aanwezig is. Dit betekent niet dat roddelen vrij wordt, maar dat spreken soms nodig kan zijn om onrecht te stoppen, schade te voorkomen of een juiste beslissing te nemen.
Een slachtoffer van onrecht mag bijvoorbeeld zijn klacht voorleggen aan een rechter, verantwoordelijke persoon of iemand die kan helpen. Iemand mag advies vragen over een huwelijkskandidaat, zakenpartner of werknemer wanneer de informatie relevant is en eerlijk wordt gedeeld. Men mag waarschuwen voor werkelijk gevaar, fraude, misbruik of schadelijk gedrag wanneer zwijgen anderen zou benadelen. Ook bij het vragen van een religieus oordeel kan iemand een situatie uitleggen voor zover dat nodig is.
Maar deze uitzonderingen hebben voorwaarden. De bedoeling moet correct zijn. Het spreken moet beperkt blijven tot wat nodig is. Men mag niet overdrijven, niet genieten van het noemen van fouten en niet méér details verspreiden dan het doel vereist. Het verschil tussen oprecht waarschuwen en roddelen kan soms dun zijn, en daarom moet de moslim zijn hart goed controleren.
Wie zegt: “Ik waarschuw alleen maar,” moet zichzelf afvragen: wil ik werkelijk schade voorkomen, of wil ik iemand vernederen? Spreek ik met iemand die kan helpen, of met mensen die alleen nieuwsgierig zijn? Beperk ik mij tot noodzakelijke feiten, of voeg ik emoties, spot en oude verhalen toe? Deze vragen helpen om het verschil te zien tussen toegestane waarschuwing en verboden roddel.
Hoe kan een moslim stoppen met roddelen?
Stoppen met roddelen begint met bewustwording. Veel mensen merken niet eens hoe vaak zij over afwezige mensen spreken. Daarom moet de moslim leren zijn gesprekken te observeren. Wanneer een gesprek draait rond de fouten, intenties of privézaken van iemand die afwezig is, moet er een innerlijk alarm afgaan.
Een praktische stap is het veranderen van onderwerp. Men hoeft niet altijd hard of beschuldigend te reageren. Soms volstaat een rustige zin zoals: “Laten we hier niet over praten,” of: “Misschien kennen we niet het hele verhaal,” of: “Moge Allah ons en hem verbeteren.” Daarmee stopt men de schade zonder direct een ruzie te veroorzaken.
Een tweede stap is het verlaten van bijeenkomsten waarin roddelen normaal is geworden. Als iemand telkens in dezelfde groep terechtkomt waar mensen worden besproken, moet hij zijn omgeving herzien. De mens wordt beïnvloed door de gesprekken waaraan hij deelneemt. Wie vaak zit met mensen die roddelen, zal uiteindelijk óf meedoen óf roddel normaal gaan vinden.
Een derde stap is het vervangen van roddel door nuttige gesprekken. Men kan spreken over kennis, gezin, werk, geloof, opvoeding, maatschappelijke vragen, persoonlijke ontwikkeling of goede herinneringen. Veel roddel ontstaat omdat gesprekken leeg zijn. Wanneer de inhoud van bijeenkomsten beter wordt, vermindert de ruimte voor schadelijke woorden.
Een vierde stap is het verrichten van smeekbeden. De moslim vraagt Allah om zijn tong te zuiveren, zijn hart te beschermen tegen jaloezie en zijn bijeenkomsten vrij te maken van zonden. De tong is klein, maar haar gevolgen zijn groot. Daarom heeft de mens voortdurend hulp van Allah nodig.
Wat doe je als anderen beginnen te roddelen?
Wanneer anderen beginnen te roddelen, heeft een moslim verantwoordelijkheid. Hij hoeft niet altijd streng te reageren, maar hij mag ook niet doen alsof het onschuldig is. De eerste stap is dat hij niet meedoet. Hij voegt geen details toe, lacht niet mee en stelt geen nieuwsgierige vragen die het gesprek verder openen.
Als hij kan, verdedigt hij de afwezige persoon of herinnert hij de aanwezigen aan voorzichtigheid. Hij kan zeggen: “Misschien heeft hij een reden,” of: “We kennen niet alles,” of: “Het is beter om zijn eer te beschermen.” Soms is een zachte herinnering voldoende om het gesprek te stoppen.
Als het gesprek doorgaat en men niet wil luisteren, dan is het beter om weg te gaan of duidelijk van onderwerp te veranderen. Het hart wordt beïnvloed door wat het hoort. Wie voortdurend luistert naar roddel, zelfs zonder zelf veel te spreken, kan ongevoelig worden voor de ernst ervan.
Allah (God) prijst gelovigen die zich afwenden van nutteloze en zondige woorden. Allah zegt: “En wanneer zij nutteloos gepraat horen, wenden zij zich ervan af.” (Soera al-Qasas 28:55)
Dit vers leert dat waardigheid soms betekent dat men niet deelneemt. Niet elk gesprek verdient onze aanwezigheid. Niet iedere groep verdient onze stilte.
Hoe toon je berouw voor roddelen?
Berouw tonen voor roddelen begint met dezelfde fundamenten als berouw voor andere zonden: stoppen met de zonde, spijt hebben, vastbesloten zijn om niet terug te keren en Allah om vergeving vragen. Maar omdat roddelen ook het recht van een ander mens raakt, moet men daarnaast nadenken over herstel.
Als de roddel schade heeft veroorzaakt, moet men proberen die schade te beperken. Als men iemands reputatie heeft aangetast in een bepaalde groep, kan men hem daar ook weer recht doen door goed over hem te spreken, misverstanden te corrigeren of te zeggen dat men onrechtvaardig was in zijn woorden. Als men iets heeft verspreid, moet men proberen de verspreiding te stoppen.
De vraag of men de persoon zelf moet vertellen dat men over hem geroddeld heeft, is gevoelig. Geleerden hebben hierover verschillend gesproken. Wanneer het vertellen leidt tot meer pijn, ruzie of schade, kan het beter zijn om niet opnieuw een wond te openen, maar oprecht berouw te tonen, voor hem te bidden, zijn eer te herstellen waar men die beschadigd heeft en hem in het vervolg goed te behandelen. Als de persoon al weet wat er is gezegd of als herstel alleen mogelijk is door eerlijkheid, dan kan verontschuldiging nodig zijn.
Belangrijk is dat berouw niet alleen uit woorden bestaat. Wie zegt dat hij spijt heeft maar daarna doorgaat met dezelfde gesprekken, heeft de ernst nog niet begrepen. Werkelijk berouw verandert de manier waarop iemand spreekt, luistert en deelneemt aan sociale kringen.
Een moslim bewaakt zijn tong omdat hij zijn hart bewaakt
Roddelen is in de islam geen klein probleem. Het raakt aan geloof, karakter, gemeenschap en verantwoordelijkheid. De Qur’an vergelijkt het met het eten van het vlees van een dode broeder, en de Profeet ﷺ maakte duidelijk dat zelfs ware woorden verboden kunnen zijn wanneer zij de eer van een afwezige persoon aantasten zonder geldige reden.
De moslim meet zijn vroomheid daarom niet alleen aan wat hij bidt of vast, maar ook aan wat hij zegt, doorstuurt en verspreidt. Een tong die Allah gedenkt, hoort niet tegelijk de eer van mensen te verscheuren. Een hart dat de ontmoeting met Allah serieus neemt, kan niet achteloos omgaan met woorden die op de Dag der Opstanding gewogen worden.
In een tijd van sociale media, snelle berichten en voortdurende meningen is het bewaken van de tong moeilijker én belangrijker geworden. Wie zwijgt wanneer spreken schade veroorzaakt, heeft niet verloren. Hij heeft zichzelf beschermd. Wie iemands eer bewaart in zijn afwezigheid, bewaart iets van de moraal die de islam in de gemeenschap wil opbouwen.
De weg naar verbetering begint eenvoudig: spreek goed, of zwijg. Controleer nieuws voordat je het deelt. Verlaat gesprekken die de eer van mensen aantasten. Vraag Allah om een zuivere tong en een zuiver hart. Want wie zijn woorden bewaakt, bewaakt een belangrijk deel van zijn geloof.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
• Vind je dit interessant? Onze hoofdpagina is ingericht als een wegwijzer door de islam, cultuur en geschiedenis. Ontdek meer via de categorieën bovenaan ≡ of gebruik de zoekbalk voor specifieke vragen: BegrijpIslam